عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

488

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

گفتم معاويه و اهل شام كه ماه نو ديدند شما را كفايت نباشد ؟ و بدان كار نخواهيد كرد ؟ گفت نه ، كه مصطفى عليه السلام ما را چنين فرموده آن گه كريب را فرمود تا روزه دارد و اقتداء باهل مدينه كند . اين يك وجه است . از اصحاب شافعى . و وجه ديگر آنست كه چون بيك بقعه ماه نو ديدند حكم آن به همه عالم روانست - و همه بقاع در آن يكسانست ، و وجه اول درست تر است و اعتماد بر آنست ، چنان كه بيان كرديم . فريضهء دوم آنست - كه هر شب نيت كند ، چنانك بدل بينديشد و به زبان بگويد - اصوم غدا صوم رمضان فريضة للَّه تعالى - و اگر يك شب نيت فراموش كند - بمذهب شافعى روزهء وى درست نباشد ، و قضا بايد كرد . مصطفى ع گفت - « من لم ينو الصوم من الليل قبل الفجر فلا صوم له » اين حكم روزهء فرض است اما روزهء نافله روا باشد ، كه بروز نيت كند تا بوقت زوال . فريضهء سوم آنست - كه هيچيز به قصد به باطن نرساند و باطن آنست ، كه قرارگاه چيزى باشد ، چون دماغ و شكم و معده و مثانه ، و اگر نه به قصد باشد چون مگس كه در حلق پرد ، يا غبار راه يا آب مضمضه كه با كام جهد ، يا حجامت كند يا سرمه در چشم كشد ، و ميل در گوش برد و پنبه در احليل كند و اين هيچ چيز روزه باطل نكند و روزه باطل نشود . فريضهء چهارم آن است - كه مباشرت اهل نكند ، چندان كه عسل واجب كند ، و اگر به حال نسيان افتد روزه باطل نشود ، مصطفى ع گفت - « رفع عن امّتى الخطاء و النسيان و ما استكرهوا عليه » و اگر بشب مباشرت كند و غسل بعد از صبح كند ، روا باشد . و البتّه به هيچ طريق قصد آن نكند كه آب پشت وى جدا شود ، كه انزال چون به قصد بود بهر صفت كه باشد روزه باطل كند . فريضهء پنجم آنست - كه به قصد و اختيار قى نكند ، و اگر بى اختيار قى بوى در افتد ، روزه باطل نشود . و خيو منعقد كه از حلق بيرون آيد بسبب زكام روزه باطل نكند ، اما چون بر دهن آيد آن گه فرو بر روزه باطل كند . اما سنتهاى روزه : - تأخير سحور است ، و تعجيل فطور ، و روزه گشادن بخرما يا